اردكانى / ذوالفقارى / تركى / مهدى روزبهانى / اكبر روزبهانى

76

مرورى بر تاريخ و مبانى طب سنتى اسلام و ايران ( فارسى )

است . اين موارد كه مورد تأكيد همه‌ى پزشكان طب سنّتى بوده شامل نكات مهمّى در مورد آب و هوا ، غذاها ، حركت و سكون ( فعاليت بدنى متناسب و متعادل ) ، خواب و بيدارى ، احتباس ، استفراغ و اعراض نفسانى ( بهداشت روانى ) است . البته علماى طب سنّتى فقط به اين موارد بسنده نكرده‌اند و با ديدى وسيع جوانب ديگر را نيز تحت پوشش قرار داده‌اند . از ديگر مورد ذكرشده در طب سنّتى مىتوان از بحث محيط زيست ، برنامه مدوّن و جداگانه‌اى براى هر يك از گروه‌هاى سنى ( نوزادان ، خردسالان ، جوانان ، ميان‌سالان ، كهنسالان ) ، لاغرى و چاقى ، استحمام ، اصول باردارى و شيردهى و . . . نام برد ، كه در كتب طب سنّتى به تفصيل در خصوص هركدام از آنها صحبت شده است . تمامى اين موارد نشانگر ديد وسيع و هوشمندانه حكماى طب سنّتى به افق‌هاى گسترده‌ى سلامت و بيمارى است . در مورد دستيابى به هدف دوم كه همان درمان و علاج بيمارىهاست ، طبيبان سنّتى سعى مىكردند تا در درجه‌ى اوّل با تعديل و تصحيح همان مواردى كه سلامتى را تحت الشعاع قرار مىدادند ( يعنى همان ستّه‌ى ضروريه و ساير موارد ذكرشده ) اقدام به درمان نمايند . در مراحل بعد ، اقدامات درمانى شامل درمان‌هاى دارويى ( گياه‌درمانى ، درمان با داروهاى حيوانى و شيميايى ) ، جراحىها و برخى روش‌هاى درمانى ديگر مثل فصد ، حجامت و . . . انجام مىگرفته است . در تشخيص بيمارىها نيز ، توجه به معيارهاى ساده و قابل